Debaty sejmoweXII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie zrekompensowania okresowego niepodwyższania płac w sferze budżetowej oraz utraty niektórych wzrostów lub dodatków do emerytur i rent

   Odpowiadając na interpelację panów posłów Marka Dyducha i Mieczysława Jedonia, uprzejmie informuję, że ustawa z dnia 6 marca 1997 r. o zrekompensowaniu okresowego niepodwyższania płac w sferze budżetowej oraz utraty niektórych wzrostów lub dodatków do emerytur i rent (DzU nr 30, poz. 164 ze zm. w roku 1997 DzU nr 107, poz. 691), zgodnie z kompetencjami realizowana jest przez:    - ministra pracy i polityki socjalnej w zakresie czynności dotyczących kręgu osób uprawnionych do nabycia świadectw rekompensacyjnych (nadzór nad spisami osób uprawnionych w formie pisemnej),    - ministra skarbu państwa w zakresie:    1) nadzoru tworzenia spisów osób uprawnionych w formie elektroniczej,    2) zapewnieniu pokrycia świadectw rekompensacyjnych majątkiem skarbu państwa,    3) ministra finansów w zakresie ustalania wartości zwaloryzowanej świadectwa rekompensacyjnego na następny kwartał, poczynając od kwartału, w którym dokonano emisji tych świadectw.    Termin emisji świadectw rekompensacyjnych jest uzależniony od kilku czynników, a w szczególności od:    a) zakończenia procesu tworzenia spisów osób uprawnionych do nieodpłatnego nabycia tych świadectw. W chwili obecnej, zgodnie z zawartym porozumieniem międzyresortowym w dniu 31 października 1997 r. w Departamencie PESEL Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji jest dokonywane scalanie tych spisów i kontrola prawidłowości ich sporządzania. W wyniku tych czynności powstanie Centralny Rejestr Uprawnionych.    b) zakończenia innych działań związanych z przygotowaniem emisji świadectw rekompensacyjnych. W Ministerstwie Skarbu Państwa prowadzona jest analiza i selekcja majątku skarbu państwa, który zostanie przeznaczony do zbywania za świadectwa rekompensacyjne (MSP szacuje wielkość zobowiązań skarbu państwa z tytułu przedmiotowej ustawy na ok. 13-14 mld zł, a kwota ta ciągle rośnie ze względu na waloryzację wartości świadectw). Trwają również prace zmierzające do wyłonienia podmiotów prowadzących działalność maklerską, które będą realizować zadania określone w art. 22 cytowanej wyżej ustawy. Zadania określone w art. 22 ustawy o rekompensatach rozpoczęły się we wrześniu 1997 r. Pod koniec września ub. r. była gotowa pierwsza, robocza wersja procedury, która została przesłana do Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych, Izby Domów Maklerskich i Rządowego Centrum Informacji PESEL z prośbą o przekazanie zespołowi uwag do projektu. Od tej chwili przedstawiciele Ministerstwa Skarbu Państwa wielokrotnie spotykali się z przedstawicielami Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych (panią dyrektor Teresą Rogalską i panią dyrektor Aleksandrą Wojtczak) i RCI PESEL (panią naczelnik Anną Ernst i panią naczelnik Krystyną Opieką) w celu ustalenia ostatecznej, akceptowanej przez wszystkie wymienione instytucje wersji procedury.    W czasie tych konsultacji z ˝Procedury odbioru świadectw rekompensacyjnych˝ wydzielona została ˝Procedura weryfikacji przez Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych zleceń dostarczanych przez biura maklerskie w związku z udostępnieniem świadectw rekompensacyjnych˝, której przygotowania podjął się Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych we współpracy z RCI PESEL, bowiem procedura ta wiąże się ściśle ze sporządzanymi przez RCI PESEL spisami oraz przygotowywanym przez Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych programem mającym na celu weryfikację danych i wydawanie świadectw. Ministerstwo Skarbu Państwa uczestniczyło również w konsultacjach i opracowywaniu ostatecznej wersji tej procedury. Ostatnie spotkanie odbyło się w dniu 7 kwietnia 1998 r. Konieczne jest teraz zatwierdzenie ˝Procedury odbioru świadectw rekompensacyjnych˝ przez Ministerstwo Skarbu Państwa i Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych.    b) Niepodejmowania dodatkowych prac legislacyjnych polegających m.in. na rozszerzaniu kręgu osób uprawnionych do nieodpłatnego nabycia świadectw rekompensacyjnych. Każda następna nowelizacja ustawy w tym zakresie to nowy proces sporządzania spisów dla tych osób i dodatkowy czas (kilka miesięcy) na wykonanie tych czynności, co wpłynąć może na opóźnienie emisji świadectw rekompensacyjnych.    Reasumując powyższe pragnę wskazać, że emisja świadectw rekompensacyjnych możliwa jest najwcześniej w czwartym kwartale 1998 r. Jeżeli jednak zostanie dokonana następna nowelizacja przedmiotowej ustawy, to termin ten najprawdopodobniej zostanie przesunięty na rok 1999. Pragnę jednak podkreślić, że termin emisji świadectw w dużej mierze zależy od okoliczności, na które Ministerstwo Skarbu Państwa nie ma wpływu (poselska inicjatywa nowelizacji ustawy).    Ponadto należy dodać, że zgodnie z art. 21 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy, Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych (u którego złożony będzie odcinek zbiorczy reprezentujący ogół praw ze świadectw rekompensacyjnych), prześle każdemu uprawnionemu informację o możliwości odebrania świadectwa depozytowego oraz możliwych sposobach wykorzystania świadectw rekompensacyjnych.    Przewiduje się również prowadzenie akcji promocyjno-informacyjnej (w środkach masowego przekazu) o programie związanym z wydawaniem świadectw, a dokładny termin rozpoczęcia i zakończenia udostępniania świadectw rekompensacyjnych osobom uprawnionym będzie określony w rozporządzeniu ministra skarbu państwa, do wydania którego jest zobowiązany zgodnie z art. 22a cytowanej ustawy z dnia 28 marca 1997 r.    Odpowiadając na pytanie, czy istnieją jeszcze przypadki poszczególnych osób, które odwołują się od decyzji o nieumieszczenie ich na listach osób uprawnionych do rekompensaty, uprzejmie informuję, że w dalszym ciągu wpływają odwołania od indywidualnych osób (spadkobierców po zmarłych emerytach i rencistach przed dniem wejścia w życie przedmiotowej ustawy, a także od osób, które przeszły na emeryturę lub rentę po dniu 1 stycznia 1993 r., a zatem w myśl przepisów przedmiotowej ustawy nie są osobami uprawnionymi do nabycia świadectw rekompensacyjnych).    Odnosząc się natomiast do grupy emerytów i rencistów - górników, pragnę poinformować, że z wyjaśnień udzielanych przez Ministerstwo Pracy i Polityki Socjalnej osobom zainteresowanym (pismo z dnia 24 marca 1998 r., znak: U.053-2128/98) jasno wynika, że do dnia 15 listopada 1991 r. pracownicy zatrudnieni w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze posiadali dwojakiego rodzaju preferencje emerytalne, a mianowicie:    - niższy wiek przechodzenia na emeryturę,    - wyższe, o wzrosty lud dodatki z tytułu tej pracy - emerytury.    Ustawa z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (DzU nr 104, poz. 450 z późn. zm.), wprowadzając jednolite zasady wymiaru emerytur i rent zlikwidowała preferencje przy ustalaniu wysokości świadczeń - wzrosty lub dodatki - dla tej grupy osób.    Jednocześnie jednak ustawodawca uznał za zasadne wprowadzenie innej formy preferencyjnego wymiaru świadczeń w stosunku do górników, którzy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywali prace pod ziemią oraz górników, którzy pracowali w przodkach zarówno w kopalniach głębinowych, jak i kopalniach odkrywkowych siarki, a także w stosunku do członków kopalnianych drużyn ratowniczych.    Przy ustalaniu wysokości górniczych emerytur i rent, począwszy od 1991 r., do okresów pracy górniczej stosuje się w zależności od stopnia uciążliwości danej pracy - następujące przeliczniki:    - 1,8 za każdy rok pracy w przodkach lub w kopalnianych drużynach ratowniczych,    - 1,5 za każdy rok pracy górniczej stale wykonywanej pod ziemią poza przodkiem, a począwszy od roku 1994, ustawą z dnia 30 czerwca 1994 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin (DzU nr 884, poz. 385), rozszerzono krąg osób uprawnionych do preferencyjnych świadczeń emerytalnych i rentowych i tak:    - 1,4 za każdy rok pracy górniczej mieszanej, wykonywanej częściowo na powierzchni i częściowo pod ziemią,    - 1,2 za każdy rok pracy górniczej na powierzchni poza przodkiem w kopalniach siarki i węgla brunatnego.    Zatem według interpretacji przepisów w tym zakresie przez Ministerstwo Pracy i Polityki Socjalnej preferencyjny wymiar świadczeń emerytalnych i rentowych w stosunku do górników stanowi rekompensatę zniesionych mocą ustawy rewaloryzacyjnej z dnia 17 października 1991 r., dodatków z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.    W związku z tym osoby, które mają ustalone prawo do emerytury górniczej i którym do okresów pracy górniczej zastosowano odpowiednie przeliczniki, nie mają prawa do nieodpłatnego nabycia świadectw rekompensacyjnych na podstawie ustawy z dnia 6 marca 1997 r. o zrekompensowaniu okresowego niepodwyższania płac w sferze budżetowej oraz utraty niektórych wzrostów lub dodatków do emerytur i rent (DzU nr 30, poz. 164, ze zm. w roku 1997 DzU nr 107, poz. 691).    Dodatkowo pragnę przypomnieć, iż zgodnie z art. 27 ust. 4 cytowanej ustawy z dnia 17 października 1991 r. przepisy rewaloryzacyjne tej ustawy nie miały zastosowania do przyznanych emerytur i rent na podstawie obowiązujących, ówczesnych przepisów emerytalno-rentowych dla osób, które ukończyły 80 lat, a zatem ta grupa osób nie utraciła prawa do 5, 10 lub 15-procentowych wzrostów lub dodatków z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.    Na wszystkie interwencje i odwołania w tej kwestii odpowiadają zainteresowanym osobom właściwe oddziały Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.    Minister    Emil Wąsacz    Warszawa, dnia 28 kwietnia 1998 r.