Debaty sejmoweXII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie nieuzasadnionych kosztów w przedsiębiorstwach energetycznych

   W odpowiedzi na interpelację pana posła Czesława Pogody w sprawie wyjaśnienia problemów dotyczących nieuzasadnionych kosztów w przedsiębiorstwach energetycznych, przesłaną przy piśmie z dnia 26 stycznia 1999 r. (znak SPS-0202-1360/99), przedstawiam poniższe wyjaśnienia.    Obecnie obowiązujące rozporządzenie, wydane na podstawie delegacji zawartej w ustawie Prawo energetyczne, zgodnie z literą i duchem ustawy, zmierza do wyeliminowania subsydiowania skrośnego, stworzenia ścisłego związku między wysokością i okresem powstawania uzasadnionych kosztów zaopatrzenia w ciepło a wysokością ustalanych przez przedsiębiorstwo energetyczne w taryfach cen i stawek opłat, tworzenia warunków do rozwoju konkurencji, przeciwdziałania negatywnym skutkom naturalnych monopoli, minimalizacji kosztów oraz, co jest chyba najważniejsze, ochrony interesów odbiorców.    Z tych powodów nie wszystkie koszty przedsiębiorstwa energetycznego, kwalifikujące się zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości jako koszty uzyskania przychodów, mogą być zaliczone jako podstawa do kalkulacji taryf ciepła, ustalania cen i obciążania nimi odbiorców. Trafnie zauważył pan poseł, że autorzy rozporządzenia w trosce o ochronę odbiorcy przed nadmiernym poziomem cen ciepła oraz tworzenie zachęt do budowania racjonalnej struktury majątkowej przedsiębiorstwa energetycznego ograniczyli katalog kosztów przedsiębiorstwa mogących służyć do kalkulacji taryf o koszty związane z opłatami za dzierżawę mienia niestanowiącego własności przedsiębiorstwa.    Oczywiste jest, że dla zagwarantowania prawidłowego prowadzenia działalności związanej z zaopatrzeniem w ciepło, w sposób ciągły i niezawodny, przedsiębiorstwo energetyczne powinno dysponować odpowiednimi aktywami, środkami finansowymi i możliwościami technicznymi. Regulacje będące przedmiotem interpelacji mają na celu spowodowanie zmiany niekorzystnej dla odbiorcy formy prowadzenia działalności gospodarczej w ciepłownictwie, tam gdzie podstawowe urządzenia i instalacje techniczne związane z zaopatrzeniem w ciepło należą do gminy lub innego właściciela niż przedsiębiorstwo energetyczne je eksploatujące i zaopatrujące odbiorców w ciepło, które dzierżawi te urządzenia i instalacje na podstawie umowy dzierżawy w zamian za opłaty za dzierżawę. Taka forma działalności może powodować nieprawidłowości w prawidłowym zaopatrzeniu odbiorców w ciepło. Do nieprawidłowości tych może należeć zawyżanie opłat dzierżawnych wpływających na wzrost cen ciepła do odbiorców, których weryfikacja przez Urząd Regulacji Energetyki może być praktycznie ograniczona. Ponadto opłaty dzierżawne mogą nie być wykorzystywane przez właściciela instalacji i urządzeń do poprawy ich stanu technicznego i jakości obsługi odbiorców. Także odpisy amortyzacyjne dokonywane przez właściciela mogą nie być wykorzystywane do odtworzenia i modernizacji urządzeń i instalacji służących zaopatrzeniu w ciepło odbiorców.    Niemniej na wniosek prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, który odpowiada za prawidłowe stosowanie przepisów rozporządzenia w przedsiębiorstwach energetycznych, w Ministerstwie Gospodarki przygotowano projekt nowelizujący zapisy rozporządzenia. Proponowana nowelizacja zmierza do doprecyzowania obowiązującego zapisu, że chodzi o opłaty za dzierżawę mienia bezpośrednio służącego do wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania i dystrybucji ciepła, wnoszone na rzecz właściciela mienia. Jednocześnie zaproponowano dodatkowy ust. 4 w § 11, który pozwala zaliczyć do kosztów uzasadnionych ww. opłaty za dzierżawę urządzeń i instalacji, w przypadku gdy przedsiębiorstwo energetyczne wykaże, że taka forma prowadzenia działalności gospodarczej jest korzystna ze względu na ochronę interesów odbiorców.    Poza tym zagrożenie, iż niektóre przedsiębiorstwa będą w sposób nieprawidłowy obciążać odbiorców swoimi kosztami, niekoniecznie uzasadnionymi, obecnie zmalało w związku z przygotowaniem przez ministra finansów zmian w przepisach o amortyzacji, które wprowadzają ograniczenia możliwości amortyzowania przez podmioty środków trwałych otrzymanych od gminy w nieodpłatne używanie.    Mam nadzieję, iż przedstawione powyżej wyjaśnienia zostaną przyjęte jako wyczerpujące.    Minister    Janusz Steinhoff    Warszawa, dnia 4 lutego 1999 r.