Debaty sejmoweXII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie Konwencji Ramowej o ochronie mniejszości narodowych

   Szanowny Panie Marszałku! W nawiązaniu do interpelacji nr 4961 posła na Sejm RP pana Jerzego Jaskierni w sprawie Konwencji ramowej o ochronie mniejszości narodowych, z upoważnienia prezesa Rady Ministrów i w porozumieniu z ministrem spraw zagranicznych, przedkładam poniższe wyjaśnienia.    Akt ratyfikujący Konwencję ramową o ochronie mniejszości narodowych został podpisany przez prezydenta RP 10 listopada 2000 r. Jej wejście w życie - zgodnie z art. 28 pkt 2 konwencji - nastąpi pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie trzech miesięcy od dnia złożenia dokumentu ratyfikacyjnego. Zgodnie z art. 25 konwencji Polska będzie zobowiązana, w rok po wejściu w życie dokumentu, przekazać sekretarzowi generalnemu Rady Europy sprawozdanie zawierające informacje o sposobach realizacji wymienionych w konwencji zasad.    Skutki przyjęcia przez Polskę Konwencji ramowej o ochronie mniejszości narodowych - w kontekście międzynarodowym - powinny być korzystne. Dotyczy to całokształtu konsekwencji zewnętrznych przyjęcia tego dokumentu, a więc jego oddziaływania na stosunki Polski z państwami obcymi w aspekcie ochrony mniejszości narodowych, a także jego wpływu na pozycję Polski na arenie międzynarodowej. Generalnie należy przyjąć, że stan przestrzegania praw mniejszości narodowych w Polsce jest satysfakcjonujący. Przyjęcie konwencji oraz aktów prawa wewnętrznego, stanowiących implementację jej zasad, sprzyjać będzie z pewnością pełniejszej i bardziej efektywnej ochronie osób należących do mniejszości narodowych w Polsce.    Wprowadzenie konwencji w życie winno być zatem istotnym elementem umacniania zaufania i dobrosąsiedzkich stosunków z państwami, z których wywodzą się mniejszości narodowe zamieszkujące w Polsce. Pomimo iż nasz kraj ani nie uznaje, ani nie stosuje w praktyce zasady parytetu odnośnie do ochrony mniejszości narodowych, efektywna realizacja zapisów konwencji przez Polskę może stanowić ważny argument w rozmowach z państwami, na terenie których zamieszkują mniejszości polskie i w rezultacie przyczynić się do poprawy ich sytuacji. Wprowadzenie postanowień konwencji ramowej można też wiązać z wolą jak najpełniejszej realizacji zapisów dotyczących ochrony mniejszości narodowych i grup narodowych w traktatach dwustronnych, które Polska zawarła po 1990 r.    Doniosłe znaczenie ma też aspekt ogólnonarodowy przyjęcia przez Polskę konwencji. Potwierdza przynależność Polski do grupy państw demokratycznych, nowoczesnych, przestrzegających standardów międzynarodowych w dziedzinie ochronie praw mniejszości narodowych i praw człowieka. Ochrona mniejszości narodowych w Polsce stanie się, po przyjęciu tego dokumentu, integralną częścią międzynarodowego systemu ochrony praw człowieka.    Jednocześnie chciałbym zwrócić uwagę, że zapisy konwencji nie mogą być stosowane wprost. Wymagają podjęcia przez państwo, które staje się stroną, działań mających na celu dostosowanie prawodawstwa do jej zasad. Wiele praw mniejszości narodowych, o których mowa w konwencji, zapisanych zostało w zawartych przez Polskę w latach 1991-1994 traktatach dwustronnych (w sposób najbardziej szczegółowy w traktatach z Niemcami i Litwą). Zgodnie z art. 87 konstytucji ratyfikowane umowy międzynarodowe są źródłami powszechnie obowiązującego w Polsce prawa. Traktaty dwustronne obowiązują jednak tylko w stosunku do niektórych mniejszości narodowych, nie można więc uznawać, że stanowią pełną realizację zapisanych w konwencji zasad.    W Sejmie RP trwają od kilku lat prace nad projektem ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych w Polsce, który przewiduje szereg rozwiązań zbieżnych z zasadami zapisanymi w Konwencji ramowej o ochronie mniejszości narodowych. Rada Ministrów z zadowoleniem przyjęła inicjatywę poselską zmierzającą do uchwalenia tego aktu prawnego, podzielając pogląd o zasadności i celowości wprowadzenia w życie regulacji w tym zakresie. Obecnie jest on opracowywany w podkomisji nadzwyczajnej do rozpatrzenia projektu ustawy o ochronie mniejszości narodowych i etnicznych.    Z poważaniem    Minister    Marek Biernacki    Warszawa, dnia 5 grudnia 2000 r.